Grootste gemene deler
Een site maken die 100% aan de verwachtingen van alle gebruikers voldoet, is quasi onmogelijk. Gelukkig bestaat er ook op het internet zoiets als de grootste gemene deler. Een surfer leert uit zijn ervaringen en krijgt daardoor bepaalde verwachtingen: als bij de meeste sites een bepaald item rechtsboven staat, verwacht hij dat item eigenlijk steeds op die plaats terug te vinden. Dat betekent niet noodzakelijk dat er voor elk onderdeel van een pagina slechts één enkele absolute plaats is, maar wel dat er maximaal enkele mogelijkheden zijn. Zoals ook de inhoudstafel van een boek bij voorkeur vooraan in een boek staat en soms ook achteraan maar nooit ergens in het midden.

Conventies
Uit het onderzoek naar zowel de verwachtingen van bezoekers als naar wat het beste werkt, kunnen een reeks conventies afgeleid worden. Dit zijn afspraken waarmee u best rekening houdt tijdens het conceptualiseren van uw site. Afwijken van deze afspraken zal immers leiden tot een site die bezoekers als minder gebruiksvriendelijk ervaren omdat ze afwijkt van de norm.

Navigatie
Wat de navigatie van een site betreft, wijzen alle onderzoeksresultaten hetzelfde uit: zowel de ervaren als minder ervaren surfer verwacht dat de navigatie uiterst links op de pagina staat. Ook de subnavigatie wordt bij voorkeur in deze zone geplaatst, al staat een minderheid van de surfers niet weigerachtig tegenover een subnavigatie die rechts bovenaan opduikt. Wat de link naar de homepage betreft, verwacht de overgrote meerderheid (ca. 75% van de surfers) deze helemaal linksboven op de pagina aan te treffen. Dit kan het best in de vorm van een aanklikbaar logo én een link 'Home' als eerste item van de navigatie.

Advertenties
De meeste surfers verwachten dat banners bovenaan op een pagina staan, rechts van het aanklikbaar logo. Dit verwachtingspatroon verklaart meteen waarom minder dan 10% van de ondervraagde surfers als mogelijke zone voor een navigatie spontaan de bovenkant van een pagina aanwijst. Onderzoek wijst immers uit dat heel wat surfers alles wat met banners en buttons te maken heeft negeren, met als gevolg dat de top van een pagina zelden veel aandacht krijgt. Ook de rechterzijde van een pagina wordt door heel wat surfers geassocieerd met reclame, vaak in de vorm van buttons of links naar 'verwante' websites.

Zoek
Onderzoek van Jakob Nielsen wijst uit dat op zowat 80% van de Amerikaans sites de zoekfunctie rechtsboven staat en dat gebruikers ze daardoor ook op die plaats verwachten. Onderzoek van AGConsult wijst uit dat de zoekfunctie in België bij de meeste sites ofwel rechtsboven ofwel linksboven staat. Feit is dat de meeste surfers de zoekfunctie, of op z'n minst de link ernaar, rechtsboven verwachten.

Els Aerts & Karl Gilis