Het traditionele drieluik
De opbouw van een webpagina met aan de linkerkant de navigatie of subnavigatie, centraal de eigenlijke content en een rechterbalk was en is zeer populair. Typische voorbeelden van deze lay-out vindt u op de websites van onder meer De Standaard en Delhaize Wineworld.

Waarom een rechterbalk?
De rechterbalk bestond al in de tijd dat de meeste surfers nog een schermresolutie hadden van 800 op 600, maar werd vooral populair met de doorbraak van grotere resoluties.

Gebruikers waren erg te vinden voor deze indeling. Zo werden de regels in het contentgedeelte niet te lang en zagen ze de belangrijkste links meteen staan. Loganalyse maakte trouwens keer op keer duidelijk dat links in de rechterbalk erg vaak werden aangeklikt. Dat valt deels te verklaren doordat muizen toen nog geen scrollwiel hadden. Als je naar beneden wilde scrollen op een pagina, moest je dat doen door met je muis de schuifbalk aan de rechterkant van de pagina te gebruiken. Bij het zoeken naar die muiscursor viel het oog dan automatisch op de rechterbalk.

Veranderend surfgedrag
Het surfgedrag is het laatste jaar sterk veranderd. Mensen surfen meer, maar hebben daarbij minder geduld: ze willen zonder omwegen hun doel bereiken. Gewoon maar wat klikken en van hier naar daar springen is er nog nauwelijks bij. De sterke voorkeur voor een homepage met eenvoudige keuzes in plaats van een volgepropte portaal-look is nog zo’n voorbeeld van dat veranderende surfgedrag (zie ‘Lezen mensen nog op internet?’ ).

De verslapte aandacht voor de rechterkolom heeft dezelfde oorzaak: mensen willen logische stappen en een design dat hen helpt om snel informatie te vinden en te verwerken. Op paginaniveau wil dat zegen dat mensen snel een overzicht willen hebben van de inhoud van de pagina. Dat is niet gemakkelijk als een pagina een middendeel heeft met content en links, en een rechterbalk met nog meer links en flikkerende buttons.

Om informatie vlot te kunnen verwerken, moet ze logisch geordend zijn. Ordening wordt vaak afgeleid uit een lay-out: het belangrijkste staat bovenaan, het minder belangrijke onderaan. De visuele indeling van content valt moeilijk te overschatten.

Tenslotte is de muis met scrollwiel tegenwoordig erg populair. Met als gevolg dat mensen hun muis minder naar de schuifbalk aan de rechterkant van een pagina verplaatsten dan vroeger.

Vermijd de rechterbalk
In de meeste gevallen is een rechterbalk uit den boze. Plaats de content op uw pagina onder elkaar in duidelijke blokken met subtitels. Links naar verwante producten, het bestelformulier en dergelijke, plaatst u onderaan op het middendeel van de pagina.

Als een pagina langer is dan twee scrolls, begint u de pagina best met jumplinks die als een soort inhoudstafel dienen. Zo ziet de gebruiker waarover u het gaat hebben en kan hij, indien hij dat wil, snel doorklikken naar dat onderdeel dat hem interesseert.

De rechterzijde van de pagina kan u leeglaten of gebruiken voor grafische opsmuk.

Eén uitzondering: bundeling van praktische informatie
Tijdens de tientallen gebruikerstesten de voorbije maanden hebben we vastgesteld dat de rechterbalk in één geval wel kan, met name als alle praktische informatie van een product in die zone verzameld wordt. Het middendeel van de pagina bevat dan bijvoorbeeld de beschrijving en wat foto’s, terwijl in de rechterbalk de afmetingen, prijsinformatie etc. verzameld worden.

Twee belangrijke voorwaarden:

• De rechterbalk mag alleen voorkomen op productniveau. Nergens anders binnen de website mag dan aan de rechterkant iets reclame-achtigs staan.
• De rechterbalk moet door een kleurverschil voldoende opvallen.

Om te weten of uw ontwerp of site werkt, is een gebruikerstest nog altijd de beste oplossing.

Els Aerts & Karl Gilis